Στόχος του περιοδικού προληπτικού ελέγχου στους ασυμπτωματικούς (δίχως συμπτώματα) ενηλίκους είναι η πρόληψη της νοσηρότητας και της θνησιμότητας, με τον προσδιορισμό παραγόντων κινδύνου, πρώιμων κλινικών σημείων και συμπτωμάτων ασθενειών που μπορούν να θεραπευτούν.
- βιοχημικές αίματος:
- ΓΛΥΚΟΖΗ (GLU) : Aπαιτείται 12ωρη νηστεία, μπορεί όμως να γίνει και οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας. Η παρακολούθηση της γλυκόζης του αίματος από το ίδιο το άτομο είναι ένα πολύτιμο εργαλείο, που επιτρέπει στους ανθρώπους να ελέγχουν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα τους όσο συχνά χρειάζεται ή συνιστάται.
- ΤΡΙΓΛΥΚΕΡΙΔΙΑ (TG) : Απαιτείται 12ωρη νηστεία καθώς επίσης να απέχει από τη λήψη αλκοολούχων ποτών για 3 ημέρες. Η αύξηση των τριγλυκεριδίων στο αίμα είναι επικίνδυνη. Δημιουργεί τις προϋποθέσεις για αθηρωμάτωση των αρτηριών και για σοβαρές καρδιακές ασθένειες, όπως η στεφανιαία νόσος της καρδίας (στηθάγχη, έμφραγμα μυοκαρδίου ή καρδιακή προσβολή και καρδιακή ανεπάρκεια).
- ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗ ΟΛΙΚΗ (T-CHO),XOΛΗΣΤΕΡΟΛΗ HDL (HDL-C), ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗ LDL (LDL-C), ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗ VLDL-C (VLDL-C) : Απαιτείται 12ωρη νηστεία ( μόνο καφέ χωρίς ζάχαρη και νερό ). Για 3 εβδομάδες πριν την λήψη απαιτείται σταθερό διαιτολόγιο χωρίς τη χρήση αλκοόλ για τουλάχιστον 3 ημέρες.Υπάρχουν πολλών ειδών λιποπρωτείνες, αλλά οι κυριότερες από αυτές είναι η χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτείνη (LDL) και η υψηλής πυκνότητας λιποπρωτεϊνη (HDL), οι οποίες έχουν γίνει γνωστές ως ή «κακή» και η «καλή» χοληστερίνη αντίστοιχα.Η “καλή” χοληστερίνη ή λιποπρωτεΐνη υψηλής πυκνότητας (HDL), απομακρύνει τη χοληστερίνη από τις αρτηρίες προς το ήπαρ, όπου απορρίπτεται. Έτσι υψηλά επίπεδα καλής (HDL) χοληστερίνης προστατεύουν το καρδιαγγειακό μας σύστημα. Η “κακή” χοληστερίνη ή λιποπρωτεΐνη χαμηλής πυκνότητας (LDL) μεταφέρει τη χοληστερίνη από το ήπαρ στους ιστούς του σώματος. Αν υπάρχουν υψηλά επίπεδα κακής (LDL) χοληστερίνης στο αίμα , μπορεί να συσσωρευτεί στα τοιχώματα των αιμοφόρων αγγείων, στενεύοντάς τα και αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης στεφανιαίας νόσου.
- ΓΛΥΚΟΖΥΛΙΩΜΕΝΗ ΑΙΜΟΣΦΑΙΡΙΝΗ (ΗbA l c ) : Επηρεάζεται από λήψη ασπιρίνης, μεταγγίσεις. Αφορά την παραμονή της γλυκόζης εντός των ερυθρών για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
- ΣΙΔΗΡΟΣ (Fe) : Για τη μέτρησή του απαιτείται 12ωρη δίαιτα. Δεν πρέπει να λαμβάνονται βιταμίνες. Ο σίδηρος είναι απαραίτητο μέταλλο για την σύνθεση της αιμοσφαιρίνης των ερυθρών αιμοσφαιρίων και για την λειτουργία των κυττάρων του σώματος.
- ΦΕΡΡΙΤΙΝΗ : Απαιτείται 2ωρη νηστεία. Η φεριτίνη του αίματος χρησιμοποιείται σε φυσιολογικά άτομα και σε άτομα με έλλειψη σιδήρου, για να εκτιμηθούν οι αποθήκες σιδήρου του σώματος.
Πηγή:
-
ΑΣΒΕΣΤΙΟ ΟΛΙΚΟ (Ca) : Η αιμοληψία πρέπει να γίνεται το πρωί, λόγω των ημερήσιων διακυμάνσεων, σε εξεταζόμενο νηστικό τουλάχιστον 8 ώρες. Το ασβέστιο είναι απαραίτητο για την ομαλή λειτουργία πολλών σημαντικών λειτουργιών του οργανισμού και ιδιαίτερα για την καρδιακή λειτουργία.
-
ΚΡΕΑΤΙΝΙΝΗ : Ο εξεταζόμενος πρέπει να είναι νηστικός πριν την αιμοληψία τουλάχιστον 2 ώρες. Τα επίπεδα της κρεατινίνης ανεβαίνουν όταν τα νεφρά αδυνατούν να την αποβάλλουν σωστά. Η μη σωστή αποβολή της μπορεί να προκληθεί και από υποβόσκοντα προβλήματα υγείας, όπως σακχαρώδης διαβήτης, υψηλή αρτηριακή πίεση, αρθρίτιδα, καρδιαγγειακές παθήσεις, μεγάλη απώλεια αίματος, κτλ.
-
ΟΞΑΛΟΞΕΙΚΗ ΤΡΑΝΣΑΜΙΝΑΣΗ (SGOT,AST), ΠΥΡΟΣΤΑΦΥΛΙΚΗ ΤΡΑΝΣΑΜΙΝΑΣΗ (SGPT,ALT) : Ο εξεταζόμενος πρέπει να είναι νηστικός πριν την αιμοληψία. Άν πριν την αιμοληψία βρίσκεται υπό φαρμακευτική αγωγή δεν πρέπει να λάβει την προγραμματισμένη δόση του. Η αύξησή τους συνήθως σημαίνει κάποιου βαθμού βλάβη στο όργανο που καθαρίζει το αίμα, στο ήπαρ.
-
ΦΥΛΛΙΚΟ ΟΞΥ : Νηστικός τουλάχιστον 8 ώρες πριν την αιμοληψία, η οποία πρέπει να γίνεται πριν την προγραμματισμένη θεραπευτική δόση. Έχει θεμελιώδη ρόλο στη λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού, καθώς συμβάλλει στη σύνθεση, επιδιόρθωση και φυσιολογική λειτουργία του DNA. Επιπλέον, είναι απαραίτητο στην παραγωγή και συντήρηση νέων κυττάρων.
-
ΧΟΛΕΡΥΘΡΙΝΗ ΟΛΙΚΗ (T-Bil) : Νηστικός πριν την αιμοληψία τουλάχιστον 2 ώρες. Το επίπεδο της ολικής χολερυθρίνης αυξάνεται σε οποιοδήποτε τύπο ίκτερου.
-
ΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΘΡΟΜΒΙΝΗΣ (ΡΤ), ΧΡΟΝΟΣ ΜΕΡΙΚΗΣ ΘΡΟΜΒΟΠΛΑΣΤΙΝΗΣ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΟΣ (ΑΡΤΤ), ΧΡΟΝΟΣ ΜΕΡΙΚΗΣ ΘΡΟΜΒΟΠΛΑΣΤΙΝΗΣ (ΡΤΤ) : Να είναι νηστικός τουλάχιστον 2 ώρες. Ο χρόνος προθρομβίνης εκτιμάται σε σύγκριση με τον χρόνο προθρομβίνης υγιούς ατόμου με το INR. Εάν το αίμα πήζει αργά, ο χρόνος προθρομβίνης παρατείνεται και το INRαυξάνει. Ο παρατεταμένος χρόνος προθρομβίνης μπορεί να συνδέεται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης θανατηφόρων αιμορραγιών. Εάν το αίμα πήζει γρήγορα, ο χρόνος προθρομβίνης μειώνεται. Ο μειωμένος χρόνος προθρομβίνης μπορεί να συνδέεται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης θανατηφόρων θρομβώσεων.
-
ΚΑΛΙΟ, ΝΑΤΡΙΟ: Το κάλιο είναι μέταλλο το οποίο βοηθάει τους μύες, τα νεύρα και άλλους ιστούς να δουλεύουν σωστά. Μία από τις πιο σημαντικές δουλειές των νεφρών είναι να διατηρούν σε σωστά επίπεδα το κάλιο του οργανισμού.Υψηλά επίπεδα καλίου στο αίμα είναι επικίνδυνα επειδή μπορούν να κάνουν την καρδιά να μη χτυπά φυσιολογικά, αλλά ακόμη και να σταματήσει.Η εξέταση του νατρίου του αίματος χρησιμοποιείται για έλεγχο υπονατριαιμίας ή υπερνατριαιμίας που συνοδεύεται από αφυδάτωση,οίδημα και διάφορες άλλες παθήσεις. Ο γιατρός θα ζητήσει αυτές τις εξετάσεις μαζί με άλλους ηλεκτρολύτες για να διαπιστώσει αν υπάρχει ηλεκτρολυτική διαταραχή. Μπορεί να ζητηθεί η εξέταση για να καθορισθεί αν μια ασθένεια ή διαταραχή που αφορά τον εγκέφαλο, πνεύμονες, καρδιά, νεφρούς, θυρεοειδή ή τα επινεφρίδια προκαλείται ή παροξύνεται από έλλειψη ή περίσσεια νατρίου.
- γενική αίματος: Σε αυτήν μελετούνται τόσο ποσοτικά όσο και μορφολογικά όλα τα έμμορφα συστατικά (κύτταρα) του αίματος. Στη Γενική Εξέταση Αίματος προσδιορίζονται η Αιμοσφαιρίνη, ο Αιματοκρίτης, ο αριθμός των Ερυθροκυττάρων, των Λευκοκυττάρων (με τον Λευκοκυτταρικό τους τύπο), των Αιμοπεταλίων καθώς επίσης και σειρά άλλων αιματολογικών παραμέτρων με ιδιαίτερη σημασία ο καθένας τους.
| TEST | ΕΞΕΤΑΣΗ | ΜΟΝΑΔΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ | ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΤΙΜΕΣ Α: Άνδρες Γ: Γυναίκες |
|---|---|---|---|
| Hb (Hemoglobin) | Αιμοσφαιρίνη | g/dl | A: 13.5-17.5 Γ: 12.0-16.0 |
| Κύριο συστατικό των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Δεσμεύει και μεταφέρει οξυγόνο από τους πνεύμονες στους ιστούς. Συμβάλλει στη μεταφορά διοξειδίου του άνθρακα από τους ιστούς στους πνεύμονες και στη ρύθμιση της οξεοβασικής ισορροπίας του αίματος. Καθοριστική μέτρηση για αξιολόγηση διαφόρων μορφών αναιμίας. | |||
| Hct (Hematocrit) | Αιματοκρίτης | % | A: 41-53 Γ: 36-46 |
| Καθορίζει την εκατοστιαία αναλογία του όγκου των ερυθρών αιμοσφαιρίων στον συνολικό όγκο του αίματος. Χρήσιμος δείκτης για παρουσία αναιμίας, απώλειας αίματος και αφυδάτωσης. | |||
| RBC (Red Blood Cells) | Αριθμός Ερυθρών αιμοσφαιρίων | 10^12/L | A: 4.50-6.50 Γ: 3.80-5.80 |
| Παράγονται στον μυελό των οστών και έχουν μέσο όρο ζωής 120 μέρες. Μεταφέρουν, μέσω της αιμοσφαιρίνης που περιέχουν, οξυγόνο από τους πνεύμονες στους ιστούς. Καθοριστική μέτρηση για παρουσία αναιμίας ή πολυκυτταραιμίας. | |||
| MCV (Mean Cell Volume) | Μέσος όγκος Ερυθρών αιμοσφαιρίων | fl | 78-98 |
| Σημαντικός δείκτης του όγκου των ερυθρών αιμοσφαιρίων και ταξινόμησης αναιμιών. Αυξάνεται στις μεγαλοβλαστικές αναιμίες και στα μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα. Ελαττώνεται στις σιδηροπενικές αναιμίες, στις θαλασσαιμίες και σε αναιμίες λόγω χρόνιων παθήσεων. | |||
| MCH (Mean Cell Haemoglobin) | Μέση περιεκτικότητα Αιμοσφαιρίνης | pg | 26-34 |
| Δείκτης της περιεκτικότητας αιμοσφαιρίνης στα ερυθρά αιμοσφαίρια. Σημαντικός δείκτης για τη ταξινόμηση αναιμιών. Εκφράζει τη μέση περιεκτικότητα αιμοσφαιρίνης που περιέχεται σε κάθε ερυθρό αιμοσφαίριο. Αυξάνεται και ελαττώνεται στις ίδιες καταστάσεις όπως το MCV. | |||
| MCHC (Mean Cell Haemoglobin Concentration) | Μέση πυκνότητα Αιμοσφαιρίνης | g/dl | 31.5-37.5 |
| Δείκτης της μέσης πυκνότητας αιμοσφαιρίνης στο μέσο ερυθρό αιμοσφαίριο. Ιδιαίτερα χρήσιμος δείκτης για τη ταξινόμηση αναιμιών. Αυξάνεται στην αφυδάτωση και στην κληρονομική σφαιροκυττάρωση, ενώ ελαττώνεται στην υπερυδάτωση, στις σιδηροπενικές αναιμίες και στις θαλασσαιμίες. | |||
| RDW-CV (Red Distribution Width-Coefficient Variation) | Εύρος κατανομής μεγέθους Ερυθρών αιμοσφαιρίων (με συντελεστή μεταβλητότητας) | % | 11-15 |
| Χρήσιμος δείκτης διερεύνησης αιματολογικών διαταραχών. Αποτελεί δείκτη της απόκλισης ή μεταβολής στο μέγεθος των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Ανιχνεύει ανωμαλίες των ερυθρών αιμοσφαιρίων οι οποίες σχετίζονται με ανισοκυττάρωση. | |||
| RDW-SD (Red Distribution Width-Standard Deviation) | Εύρος κατανομής μεγέθους Ερυθρών αιμοσφαιρίων (με σταθερή απόκλιση) | fl | 37-47 |
| Χρήσιμος δείκτης διερεύνησης αιματολογικών διαταραχών. Αποτελεί δείκτη της απόκλισης ή μεταβολής στο μέγεθος των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Ανιχνεύει ανωμαλίες των ερυθρών αιμοσφαιρίων οι οποίες σχετίζονται με ανισοκυττάρωση. | |||
| PLT (Platelets) | Αριθμός Αιμοπεταλίων | 10^9/L | 150-400 |
| Τα αιμοπετάλια ή θρομβοκύτταρα είναι μικρά απύρηνα κύτταρα απαραίτητα στη λειτουργία της αιμόστασης, στον μηχανισμό της πήξης του αίματος, στον σχηματισμό θρόμβων και στη διαδικασία επούλωσης πληγών. | |||
| MPV (Mean Platelet Volume) | Μέσος όγκος Αιμοπεταλίων | fl | 8-12 |
| Σημαντικός δείκτης του όγκου των αιμοπεταλίων και αξιολόγησης αιματολογικών και αιμορραγικών διαταραχών. | |||
| PDW (Platelet Distribution Width) | Εύρος κατανομής μεγέθους Αιμοπεταλίων | % | 12-28 |
| Δείκτης μεγέθους αιμοπεταλίων. Χρήσιμος δείκτης διερεύνησης αιμορραγικών διαταραχών. | |||
| PCT (Plateletcrit) | Αιμοπεταλιοκρίτης | % | 0.190-0.290 |
| Δείκτης εκατοστιαίας αναλογίας αιμοπεταλίων ανά μονάδα όγκου αίματος. Χρήσιμος δείκτης διερεύνησης αιμορραγικών διαταραχών. | |||
| WBC (White Blood Cells) | Αριθμός Λευκών αιμοσφαιρίων | 10^9/L | 4.0-10.8 |
| Κύτταρα απαραίτητα για την άμυνα και την επιβίωση του οργανισμού. Καταπολεμούν τις λοιμώξεις και προστατεύουν τον οργανισμό από κάθε βλαβερή ουσία. Σημαντική εξέταση για την ύπαρξη και τη βαρύτητα μιας νοσηρής κατάστασης στον οργανισμό. | |||
| Differential count | Λευκοκυτταρικός τύπος (Διαφορική μέτρηση) | % | – |
| Τα λευκά αιμοσφαίρια διακρίνονται σε 3 κύριους τύπους. Πολυμορφοπύρηνα (Ουδετερόφιλα, Ηωσινόφιλα, Bασεόφιλα), Λεμφοκύτταρα και Μονοκύτταρα. Κάθε τύπος παίζει τον δικό του ρόλο στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. | |||
| Neutrophils | Ουδετερόφιλα (Πολυμορφοπύρηνα) | % | 40-75 |
| Παρέχουν προστασία στον οργανισμό έναντι βακτηριακών λοιμώξεων. Μεταναστεύουν στην περιοχή του τραυματισμού ή της μόλυνσης και καταπολεμούν τη μόλυνση με φαγοκυττάρωση. Αύξηση παρατηρείται σε οξείες λοιμώξεις και φλεγμονές. Ελαττώνονται με φαρμακολογική αγωγή και σε αυτοάνοσα νοσήματα. | |||
| Lymphocytes | Λεμφοκύτταρα | % | 20-45 |
| Θεωρούνται τα βασικά κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος. Διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο κυρίως ενάντια στις ιογενείς λοιμώξεις. Αυξημένα λεμφοκύτταρα (λεμφοκυττάρωση) έχουμε σε οξείες ή χρόνιες ιογενείς λοιμώξεις (ιογενή νοσήματα, ιλαρά, ανεμοβλογιά, ηπατίτιδα, βρουκέλλωση, σύφιλη, λοιμώδη μονοπυρήνωση κλπ.) και σε λεμφοκυτταρικές λευχαιμίες και λεμφώματα. Ελαττώνονται (λεμφοπενία) σε κληρονομικές ανοσολογικές διαταραχές, στη φυματίωση, στο AIDS, στη νόσο Hodgkin, απλαστική αναιμία και μετά από χορήγηση κορτιζόνης, ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων και χημειοθεραπείας | |||
| Monocytes | Μονοκύτταρα | % | 2-10 |
| Αντιμετωπίζουν βαριές λοιμώξεις με φαγοκυττάρωση. Αυξάνονται κατά τη διάρκεια χρόνιων λοιμώξεων (τύφο, φυματίωση), σε αυτοάνοσα νοσήματα, στη μυελομονοκυτταρική λευχαιμία και σε άλλες κακοήθειες (Hodgkin). | |||
| Eosinophils | Ηωσινόφιλα | % | 1-6 |
| Αντιμετωπίζουν αλλεργικές καταστάσεις και παρασιτώσεις. Αυξάνονται σε αλλεργίες, παρασιτώσεις, διάφορες δερματοπάθειες και σε ορισμένα κακοήθη νοσήματα. | |||
| Basophils | Bασεόφιλα | % | 0-1 |
| Αντιμετωπίζουν αλλεργικές καταστάσεις και παρασιτώσεις. Αύξηση παρατηρείται στη χρόνια μυελοκυτταρική λευχαιμία. | |||
| Retics (Reticulocytes) | Αριθμός Δικτυοερυθροκυττάρων | % | 0.2-2.0 |
| Είναι νεαρά, ανώριμα και απύρηνα ερυθρά αιμοσφαίρια που περιέχουν RNA. Είναι σημαντικά για τη διάκριση των αναιμιών που προκαλούνται από ανεπάρκεια του μυελού των οστών σε σχέση με άλλες μορφές αναιμίας. | |||
| ESR (Erythrocytes Sedimentation Rate) | Τ.Κ.Ε. (Ταχύτητα Καθίζησης Ερυθρών αιμοσφαιρίων) | mm/1hr | A: < 12 Γ: < 20 |
| T.K.E :Είναι ο ρυθμός καθίζησης των ερυθρών αιμοσφαιρίων σε 1 ώρα. Αυξημένη καθίζηση αποτελεί ένδειξη μιας συνεχιζόμενης νοσηρής κατάστασης που θα πρέπει να διερευνηθεί. Σε συνδυασμό με την μέτρηση της CRP αποτελεί μία αξιόπιστη και κλινικά χρήσιμη εξέταση για την διάγνωση, την πορεία εξέλιξης και παρακολούθησης της θεραπείας λοιμωδών, φλεγμονωδών και κακοήθων καταστάσεων. | |||
