Ο ΗPV είναι ένας πολύ διαδεδομένος, σεξουαλικά μεταδιδόμενος ιός, που από πολλούς θεωρείται συνώνυμος με τα ''Κονδυλώματα''.

Καλό είναι  να τονίσουμε ότι ένα μικρό μόνο ποσοστό ανδρών και γυναικών που έχουν τον ιό θα εμφανίσουν και εξωτερικά κονδυλώματα.

Είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε ότι ένα ποσοστό γυναικών που έχουν τον ιό θα παρουσιάσουν αλλοιώσεις στον τράχηλο της μήτρας που μπορούν, σε βάθος χρόνου, να οδηγήσουν σε καρκίνο του τραχήλου.

Μέχρι στιγμής έχουν αναγνωρισθεί πάνω από 100 τύποι του ιού και ίσως η διεθνής έξαρση των κρουσμάτων του συνάδει με τις σύγχρονες σεξουαλικές συνήθειες και πρακτικές μας.

 

Οι γεννητικοί τύποι των HPV χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: χαμηλού και υψηλού κινδύνου. Η ομάδα χαμηλού κινδύνου περιλαμβάνει τους HPV: 6, 11, 40, 42, 43, 44, 54, 61, 72, 73, 81 κ.ά. Οι HPV αυτής της ομάδας ονομάζονται έτσι επειδή προκαλούν κατά κανόνα καλοήθεις αλλοιώσεις. Τα γνωστά από την αρχαιότητα οξυτενή κονδυλώματα προκαλούνται συνήθως από τους HPV 6 και 11.

Η ομάδα υψηλού κινδύνου περιλαμβάνει τους HPV: 16, 18, 26, 31, 33, 34, 35, 39, 45, 51, 52, 53, 56, 58, 59, 66, 68, 73, 82 κ.ά. Υπάρχει –πολύ μικρή πιθανότητα– η φλεγμονή των κυττάρων από αυτούς τους HPV να καταλήξει μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα σε κακοήθη εξαλλαγή των κυττάρων και καρκίνο. Ο κίνδυνος αφορά κυρίως στον τράχηλο της μήτρας. Οι υπόλοιποι καρκίνοι, που συνδέονται αιτιολογικά με τους HPV, είναι σπανιότεροι. Από την ομάδα υψηλού κινδύνου οι πιο επικίνδυνοι είναι οι HPV 16 και 18.

Είναι πιο πιθανό να κολλήσετε HPV από:

• Κολπική σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλακτικό.
• Πρωκτική σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλακτικό.

Υπάρχει μικρότερη πιθανότητα να κολλήσετε:

• Με κολπική ή πρωκτική επαφή με προφυλακτικό. Κάποιοι ασθενείς με τη διάγνωση των κονδυλωμάτων εκπλήσσονται καθότι χρησιμοποιούν πάντα προφυλακτικό. Πρέπει να εξηγήσουμε ότι η χρήση προφυλακτικών παρέχει κάποια προστασία, καθώς όμως δεν καλύπτουν όλη την περιγεννητική περιοχή, ούτε όλα τα στάδια της ερωτικής συνεύρεσης, δεν προσφέρουν απόλυτη προστασία. Ας μην ξεχνάμε όμως, ότι η χρήση του προφυλακτικού μπορεί να μας προφυλάξει σε μεγάλο βαθμό και από την HPV λοίμωξη και από πολλά άλλα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα.
• Με στοματογεννητική επαφή.
• Με έντονη τριβή της γεννητικής χώρας με γεννητικά όργανα, μολυσμένα αντικείμενα (sex toys) ή δάχτυλα.

Πότε κόλλησα HPV και από ποιόν;

Οι διάφοροι τύποι των γεννητικών HPV (που προκαλούν κονδυλωματώδεις αλλοιώσεις) μπορεί να παραμείνουν στο σώμα μας επί εβδομάδες, μήνες ή και πολλά χρόνια, μετά από την αρχική μόλυνση.
Οι φλεγμονώδεις αλλοιώσεις που προκαλούνται από τους HPV είναι συνήθως υποκλινικές δηλαδή δεν φαίνονται με το γυμνό μάτι. Μόνο τα οξυτενή κονδυλώματα είναι εμφανή. Οι υποκλινικές αλλοιώσεις παραμένουν επί μήνες ή και επί έτη στο δέρμα και στους βλεννογόνους των γεννητικών οργάνων και της περιπρωκτικής περιοχής. Υποχωρούν όταν το ανοσοποιητικό μας σύστημα κατορθώσει να καταστείλει τον ιό. Επανεμφανίζονται εάν το ανοσοποιητικό μας σύστημα εξασθενίσει σε κάποια φάση της ζωής μας (λόγω στρες, λήψης ορισμένων φαρμάκων κ.α.). Επομένως η πλειοψηφία των ανθρώπων, που έχουν μολυνθεί από HPV δεν το γνωρίζουν, όπως δεν μπορούν να γνωρίζουν πότε έγινε η μόλυνση. Φυσικό είναι να μετέδωσαν τον ιό στον ή στη σεξουαλική τους σύντροφο σε κάποια χρονική στιγμή που υπήρχαν φλεγμονώδεις αλλοιώσεις.
Σε μια μονογαμική σχέση η διάγνωση της μόλυνσης από HPV συνήθως δημιουργεί πρόβλημα στις σχέσεις του ζευγαριού. Μόλις διαγνωστεί η μόλυνση σε ένα από τους δύο ο άλλος ανησυχεί για το ενδεχόμενο ύπαρξης τρίτου προσώπου. Επαναλαμβάνω, είναι σχεδόν αδύνατον να εντοπίσει κανείς με σιγουριά από πού τον ‘κόλλησε’ και επομένως ας μην οδηγούμαστε σε λανθασμένα συμπεράσματα και βιαστικές αποφάσεις.
Η ανεύρεση όμως της μόλυνσης από HPV σε κάποιον σημαίνει απλώς ότι  μολύνθηκε σε κάποια φάση της ζωής του. Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει με ακρίβεια πότε και από ποιόν. Επίσης κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει ποιος κόλλησε ποιόν (εκτός από την περίπτωση που κάποιος εκ των δύο δεν είχε προηγούμενη σεξουαλική ζωή)

Η μόλυνση από τον ιό μπορεί να παραμείνει σε λανθάνουσα μορφή για πολλά χρόνια και να περάσει σε ενεργό φάση λόγω κάποιας καταστολής του ανοσοποιητικού συστήματος. Συνεπώς, δεν μπορούμε να ξέρουμε εάν η φλεγμονή από HPV που διαγνώσθηκε σε σας τώρα είναι πρόσφατη ή παλαιά.

Διάγνωση:

Για τη διάγνωση του HPV οι γιατροί ψάχνουν τις εκδηλώσεις του: κονδυλώματα και δυσπλασία. Δεν υπάρχει εξέταση αίματος για τον ΗPV.

Η εξέταση για τα κονδυλώματα είναι απλή, ανώδυνη και ο γιατρός μπορεί να τα διαγνώσει με γυμνό μάτι ή με μεγεθυντικό φακό. Για κονδυλώματα που βρίσκονται στον πρωκτό ή στον κόλπο χρειάζεται να γίνει μια πιο ειδική εξέταση (ορθοσκόπηση ή κολποσκόπηση αντίστοιχα). Όταν βρίσκονται κονδυλώματα στα εξωτερικά γεννητικά όργανα είναι καλό να γίνεται επίσης εξέταση του πρωκτού (σε όλους) και του κόλπου (στις γυναίκες).

Καμία από αυτές τις εξετάσεις δεν είναι επώδυνη ή περίπλοκη.

Η δυσπλασία διαγιγνώσκεται με βιοψία ή με τεστ Παπ, τόσο για τον κόλπο, όσο και για το ορθό. Υπάρχει διχογνωμία για το τεστ Παπ ορθού. Μερικοί ερευνητές πιστεύουν ότι αυτή την εξέταση (τεστ Παπ ορθού) είναι απαραίτητο να την κάνουν κάθε χρόνο τα άτομα που διατρέχουν ψηλό κίνδυνο.

Καταλαβαίνουμε, λοιπόν, την πολύ μεγάλη σημασία της πρόληψης, της προστασίας δηλαδή από την αρχική έκθεση και μόλυνση από τον ιό. Αυτή η πρόληψη μπορεί να επιτευχθεί αν κανείς επιλέγει όσο το δυνατόν πιο προσεκτικά τον ερωτικό του σύντροφο (αποφυγή συντρόφων με βεβαρημένο ιατρικό ιστορικό), δεν συνουσιάζεται με πολλές συντρόφους, διατηρεί σε καλή κατάσταση τον οργανισμό και την υγεία του και, επίσης, χρησιμοποιεί προφυλακτικό. Σε ό,τι αφορά τις βλάβες των ιστών, δηλαδή τις δυσπλασίες, δεν υπάρχει πρόληψη, όμως είναι σημαντική, όπως ήδη τονίσαμε, η έγκαιρη διάγνωση. Έχει αποδειχτεί ότι η επέμβαση της περιτομής αποτελεί άλλο ένα αποτελεσματικό προληπτικό μέτρο, καθώς άντρες με περιτομή παρουσιάζουν ελαττωμένες πιθανότητες εμφάνισης HPV λοίμωξης σε σχέση με το γενικό πληθυσμό και οι σύντροφοί τους χαμηλότερα ποσοστά καρκίνου τραχήλου της μήτρας.

Δυστυχώς, στην περίπτωση της λοίμωξης με τον ιό HPV και η απάντηση στην ερώτηση εάν υπάρχει οριστική θεραπεία είναι αρνητική. Καθώς ο HPV είναι ιός και όχι μικρόβιο, στην ουσία δεν υπάρχει θεραπεία με την κλασσική έννοια, όπως για παράδειγμα και στη λοίμωξη με τον ιό του έρπητα. Κυρίως αντιμετωπίζονται τα συμπτώματα ή τα αποτελέσματα της μόλυνσης από τον ιό και όχι ο ίδιος ο ιός.

Για τα κονδυλώματα οι διαθέσιμες θεραπείες είναι:

• Κάψιμο με βελόνα ή με λέιζερ.
• Πάγωμα με υγρό άζωτο (κρυοπηξία)
• Χειρουργική αφαίρεση
• Θεραπεία με χημικές ουσίες (π.χ. ποδοφυλλοτοξίνη)

Καμία θεραπευτική μέθοδος δεν είναι καλύτερη από την άλλη και καμία δεν είναι ιδανική για όλες τις περιπτώσεις.